Fibonacci bij Planning Poker: zo gebruik je de schaal
Wat de verschillen tussen kaarten betekenen en hoe uiteenlopende stemmen helpen om de omvang van het werk af te spreken.
Bij Planning Poker vergelijk je de relatieve omvang van werk met waarden zoals 1, 2, 3, 5, 8, 13 en 21. De grotere afstanden beperken de kleine verschillen die je bij omvangrijk werk moet verdedigen. Een kaart berekent geen doorlooptijd en lost onduidelijke eisen niet op.
Twijfel je tussen 3 en 5? Bespreek welke extra werkzaamheden het verschil met een bekende referentie verklaren. Een kaart 4 biedt een extra keuze, maar verklaart dat verschil niet.
In deze gids:
Waarom de afstanden groeien
Na 1 en 2 is elk getal de som van de twee vorige: 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34…. Tussen 3 en 5 zitten twee punten; tussen 13 en 21 acht.
Je team hoeft daardoor bij grotere taken minder fijne tussenstappen te onderbouwen. Mike Cohn licht zijn keuze voor deze schaal toe. De schaal biedt geen garantie op nauwkeurigere schattingen.
Story points vergelijken werk binnen één team, met aandacht voor inspanning, complexiteit en risico. Atlassian beschrijft deze relatieve aanpak. Een 8 betekent geen acht uur en hoeft bij een ander team niet hetzelfde werk te vertegenwoordigen. Een hoog getal bevestigt ook niet dat een onbekende koppeling werkt.
Voorbeeld: een vergaderruimte opnieuw boeken
Een fictief team bouwt een app voor werkplekreserveringen. De story luidt: ‘Een gebruiker kan voor een bestaande reservering een andere vergaderruimte kiezen.’ Een afgeronde wijziging van het onderwerp van een reservering is de referentie van 3 punten, inclusief validatie, review en controle van het resultaat.
De eerste kaarten laten verschillende aannames zien:
| Stem | Meegenomen werk | Open vraag |
|---|---|---|
| 3 | Een andere ruimte opslaan in de reservering | Is de nieuwe ruimte nog beschikbaar? |
| 5 | Beschikbaarheid controleren, omboeken en bevestigen | Wat als iemand tegelijk de nieuwe ruimte boekt? |
| 8 | Ook videolinks, catering en de externe agenda aanpassen | Horen deze koppelingen bij deze story? |
Een gemiddelde maakt niet duidelijk welke koppelingen nodig zijn. Met de Product Owner spreekt het team een eerste bruikbaar resultaat af:
- Omboeken naar een ruimte in hetzelfde gebouw en hetzelfde tijdvak.
- De beschikbaarheid opnieuw controleren bij het opslaan.
- De oorspronkelijke boeking behouden als de wijziging niet lukt.
- Bevestigen via de bestaande notificatiedienst.
- Externe agenda, catering en videolinks apart behandelen.
De ontwikkelaar die de boekingen kent, bevestigt dat de bestaande reserveringsoperatie gelijktijdige aanvragen veilig afhandelt. Iedereen vergelijkt nu dezelfde wijziging met de referentie. In deze voorbeeldronde stemmen alle drie 5; de schatting en grenzen komen in de backlog.
De punten gelden alleen voor dit voorbeeld; unanimiteit is niet voor elke ronde verplicht. Agile Alliance beschrijft zelfstandig kiezen, kaarten onthullen en opnieuw stemmen. De stapsgewijze Planning-Poker-gids behandelt de hele bijeenkomst.
Wat als de stemmen uiteen blijven lopen?
Vraag welke aanname nog niet vaststaat. Als onduidelijk is wat er gebeurt bij twee gelijktijdige boekingen, spreek dan een gerichte onderzoeksvraag, een verantwoordelijke en het benodigde resultaat af. Zijn de externe koppelingen noodzakelijk, bespreek de scope opnieuw. Nog een ronde helpt bij nieuwe informatie; herhalen zonder iets te leren kan druk veroorzaken om het toch eens te worden.
Fibonacci en de aangepaste reeks
| Kaartenset | Voorbeeldwaarden | Wat spreek je af? |
|---|---|---|
| Fibonacci | 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34 | Welke groottes kunnen we zinvol vergelijken? |
| Aangepast | 1, 2, 3, 5, 8, 13, 20, 40, 100 | Wanneer is een grote kaart aanleiding voor verdere uitwerking? |
| Extra kaarten | 0, 0.5, ?, koffie, afhankelijk van de set | Wat betekent iedere kaart? |
De aangepaste reeks volgt na 13 een ander patroon. Cohn beschrijft de afronding naar 20 als een manier om bij grote schattingen geen schijnprecisie te suggereren. Breuken en symbolen zijn toevoegingen aan de kaartenset, geen termen uit de wiskundige reeks.
Een ? kan aangeven dat eerst een vraag beantwoord moet worden; een koffiekaart kan om een pauze vragen. Het zijn signalen, geen getalsmatige schattingen: noteer ze apart van de punten. Houd tijdens de sessie dezelfde set aan en gebruik enkele afgeronde items als referenties. De gids met story-points-voorbeelden helpt je die te kiezen.
Schatten, verduidelijken, splitsen of onderzoeken
- Dezelfde scope, andere vergelijkingen: pak afgeronde referenties erbij en benoem het extra werk.
- Andere eisen: schrijf op wat wel en niet is inbegrepen voordat je opnieuw stemt.
- Meerdere zelfstandig bruikbare resultaten: stel kleinere stories voor.
- Een onbekende kan de oplossing veranderen: leg de vraag, verantwoordelijke en benodigde informatie vast.
Niet iedere 13 moet worden gesplitst. Bepalend is of het team het werk begrijpt en binnen zijn omstandigheden kan afronden. Een onduidelijke 5 kan eerder toelichting vragen dan een goed begrepen 13.
Na het splitsen hoeven de nieuwe schattingen niet op de oorspronkelijke waarde uit te komen: scope en kennis zijn veranderd. Alleen ‘scherm’ en ‘API’ scheiden geeft de gebruiker nog geen werkende omboeking. Zoek een kleiner bruikbaar resultaat.
Een korte teamafspraak
Onze kaartenset en waarden:
Afgeronde referenties en hun grenzen:
Werk dat meetelt tot de Definition of Done:
Betekenis van extra kaarten:
Vragen bij uiteenlopende stemmen:
Signalen om te verduidelijken, splitsen of onderzoeken:
Waar we aannames vastleggen en wie de volgende stap oppakt:
‘Hoort herstel na een mislukte wijziging erbij?’ helpt meer dan alleen vragen om rekening te houden met complexiteit.
Veelgestelde vragen
Waarom ontbreekt de 4?
De reeks gaat van 3 naar 5. Vergelijk eerst de grenzen met de referenties. Andere sets zijn mogelijk, maar een nieuwe tussenwaarde beantwoordt geen open eis.
Verplicht Scrum Fibonacci?
Nee. De Scrum Guide legt het bepalen van de omvang bij de Developers en schrijft geen Fibonacci, story points of Planning Poker voor.
Voor de zekerheid altijd hoger kiezen?
Benoem eerst de onzekerheid. Een hogere kaart kan extra werk vertegenwoordigen dat het team begrijpt, maar vervangt geen productbesluit of technisch onderzoek.
Gebruik de schaal in Agilo
Agilo Planning Poker heeft Fibonacci- en aangepaste Fibonacci-sets. Neem duidelijk afgebakende items en referenties mee en leg de besluiten vast in je backlog.
Maak een Planning-Poker-ruimte wanneer het team samen wil schatten.
